বৰ্তমানৰ অতি আধুনিক তথা ব্যস্ত জীৱনশৈলীৰ বাবে আমাৰ খাদ্যাভ্যাসত বিসংগতি আহি পৰিছে। ইয়াৰ ফলস্বৰূপে মানুহৰ শৰীৰত যিবোৰ অসংক্ৰামক ৰোগে বাহ লৈছে, তাৰ ভিতৰত বহুমূৰ্হ বা ডায়েবেটিচ (Diabetes) অন্যতম। ডায়েবেটিচ কেনেকৈ নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব আমাৰ শৰীৰক দৈনন্দিন কাম-কাজৰ বাবে শক্তিৰ প্ৰয়োজন আৰু এই শক্তি আমি কাৰ্বহাইড্ৰেটযুক্ত খাদ্যৰ পৰা পাওঁ। কিন্তু যেতিয়া তেজত চেনি বা গ্লুক’জৰ মাত্ৰা অত্যাধিক হৈ পৰে, তেতিয়া ই শৰীৰৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ অংগসমূহ যেনে— বৃক্ক (Kidney), হৃদযন্ত্ৰ (Heart), চকু (Eye) আৰু স্নায়ুতন্ত্ৰৰ (Nerve) গুৰুতৰ ক্ষতি কৰিব পাৰে।
ডায়েবেটিচ কি আৰু ইয়াৰ প্ৰকাৰসমূহ (What is Diabetes?)
আমাৰ শৰীৰৰ অগ্ন্যাশয় (Pancreas) গ্ৰন্থিয়ে ইনচুলিন নামৰ এবিধ হৰমন নিঃসৰণ কৰে। এই ইনচুলিনৰ কাম হ’ল তেজৰ গ্লুক’জখিনিক কোষৰ ভিতৰলৈ লৈ যোৱা, যাতে কোষসমূহে তাক শক্তি হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে। যেতিয়া অগ্ন্যাশয়ে পৰ্যাপ্ত ইনচুলিন তৈয়াৰ কৰিব নোৱাৰে বা শৰীৰে ইনচুলিন সঠিকভাৱে ব্যৱহাৰ কৰিব নোৱাৰে, তেতিয়া তেজত গ্লুক’জৰ মাত্ৰা বৃদ্ধি পায়। ইয়াকে ডায়েবেটিচ বুলি কোৱা হয়।
মধুমেহ প্ৰধানকৈ তিনি প্ৰকাৰৰ:
- টাইপ-১ ডায়েবেটিচ: ইয়াত শৰীৰে ইনচুলিন তৈয়াৰ কৰিব নোৱাৰে। ই সাধাৰণতে শিশু বা কম বয়সীয়াসকলৰ ক্ষেত্ৰত দেখা যায়।
- টাইপ-২ ডায়েবেটিচ: এইটোৱেই আটাইতকৈ সাধাৰণ প্ৰকাৰ। ইয়াত শৰীৰে ইনচুলিনৰ প্ৰতি সঠিক সঁহাৰি নিদিয়ে। ই মূলত জীৱনশৈলী আৰু ভুল খাদ্যাভ্যাসৰ বাবে হয়।
- গৰ্ভকালীন মধুমেহ (Gestational Diabetes): কিছুমান মহিলাৰ গৰ্ভাৱস্থাত তেজত চেনিৰ মাত্ৰা বৃদ্ধি পায়।
ব্লাড চুগাৰ বৃদ্ধিৰ মুখ্য কাৰণসমূহ
- বংশগতি: পৰিয়ালৰ কাৰোবাৰ থাকিলে এই ৰোগ হোৱাৰ সম্ভাৱনা বাঢ়ে।
- অত্যাধিক ওজন: শৰীৰৰ ওজন বৃদ্ধি হ’লে ইনচুলিনৰ কাৰ্যক্ষমতা কমি যায়।
- খাদ্যাভ্যাস: অত্যাধিক মিঠা, তেলযুক্ত খাদ্য আৰু ফাষ্ট ফুড গ্ৰহণ।
- শাৰীৰিক পৰিশ্ৰমৰ অভাৱ: ব্যায়াম নকৰা বা দিনটো বহি থকা কাম কৰিলে ইয়াৰ আশংকা অধিক।
- মানসিক চাপ: অত্যাধিক চিন্তাই হৰমনৰ ভাৰসাম্য নষ্ট কৰে।
ব্লাড চুগাৰ বৃদ্ধিৰ লক্ষণসমূহ (Symptoms)
যদি আপোনাৰ শৰীৰত তলৰ লক্ষণসমূহে দেখা দিছে, তেন্তে সাৱধান হোৱা উচিত:
- সঘনাই প্ৰস্ৰাৱ হোৱা।
- অত্যাধিক পিয়াহ লগা আৰু মুখ শুকাই যোৱা।
- দৃষ্টিশক্তি ধুঁৱলী-কুঁৱলী হোৱা।
- ভাগৰ লগা আৰু কোনো কটা-ছিঙা ঘা সোনকালে নুশুকুৱা।
- হঠাৎ ওজন কমি যোৱা।
কেনেকৈ নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব ব্লাড চুগাৰ? (Natural Ways to Control Sugar)
১. সঠিক খাদ্যাভ্যাস বাছনি কৰক:
ডায়েবেটিচ নিয়ন্ত্ৰণৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ ঔষধ হ’ল খাদ্য। সদায় কম গ্লাইচেমিক ইণ্ডেক্স (Low GI) থকা খাদ্য গ্ৰহণ কৰিব লাগে।
- শস্যজাতীয় খাদ্য: ভাত (অসমীয়া মানুহৰ প্ৰধান খাদ্য হ’লেও পৰিমাণ সীমিত কৰিব লাগে), আটা, ওটচ (Oats), আৰু ব্ৰাউন ৰাইচ আদি উপকাৰী।
- শাক-পাচলি: পালেং শাক, কবি, ভেলী আৰু তিতা কেৰেলা বেছিকৈ খাব লাগে। তিতা কেৰেলাত থকা ‘Charantin’ এ তেজৰ গ্লুক’জ কমোৱাত সহায় কৰে।
- প্ৰটিন আৰু আঁহ (Fiber): বুট, মগু, মচুৰ দাইলত পৰ্যাপ্ত প্ৰটিন থাকে যিয়ে চেনি শোষণৰ গতি লেহেমীয়া কৰে।
- ফল-মূল: আপেল, জামু আদি সীমিত পৰিমাণত খাব পাৰে, কিন্তু আম বা কলৰ দৰে অতি মিঠা ফল পৰিহাৰ কৰা ভাল।
২. নিয়মীয়া ব্যায়াম আৰু যোগাসন:
শৰীৰৰ ইনচুলিন সঠিকভাৱে ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ শাৰীৰিক সক্ৰিয়তা প্ৰয়োজন।
- প্ৰতিদিনে কমেও ৩০-৪০ মিনিট খোজ কাঢ়ক বা চাইকেল চলাওক।
- সূৰ্য নমস্কাৰ, ধনুৰাসন আৰু কপালভাতি মধুমেহৰ বাবে অতি ফলপ্ৰসূ।
৩. ওজন আৰু নিচা নিয়ন্ত্ৰণ:
- যদি আপোনাৰ ওজন বেছি, তেন্তে মাত্ৰ ৫-১০ শতাংশ ওজন কমাইও চুগাৰৰ মাত্ৰা বহুখিনি হ্ৰাস কৰিব পাৰি।
- ধূমপান আৰু মদ্যপান ডায়েবেটিচ ৰোগীৰ বাবে অতি বিপদজনক, কাৰণ ই হৃদৰোগৰ সম্ভাৱনা দুগুণ বৃদ্ধি কৰে।
৪. পৰ্যাপ্ত টোপনি আৰু পানী:
- দিনে কমেও ৩-৪ লিটাৰ পানী খোৱাটো জৰুৰী। ই গ্লুক’জ নিয়ন্ত্ৰণত সহায় কৰে।
- নিশা কমেও ৭ ঘণ্টা গভীৰ টোপনিৰ প্ৰয়োজন, কাৰণ টোপনিৰ অভাৱত ইনচুলিনৰ অভাৱ ঘটিব পাৰে।
নিয়মীয়া পৰীক্ষণ আৰু সজাগতা
ঘৰতে এটা গ্লুক’মিটাৰ ৰাখি সময়ে সময়ে তেজ পৰীক্ষা কৰিব লাগে।
স্বাভাৱিক মাত্ৰা:
খালী পেটত ৭০ পৰা ১০০ mg/dL আৰু খোৱাৰ ২ ঘণ্টাৰ পিছত ১৪০ mg/dL তকৈ কম হ’ব লাগে।
পৰামৰ্শ দিয়া গ্লুক’মিটাৰ (Recommended Glucometers):
আপোনাৰ ঘৰতে তেজৰ চেনি (Sugar) বা শৰ্কৰাৰ মাত্ৰা সঠিকভাৱে নিৰীক্ষণ কৰিবলৈ মই তলত দিয়া দুটা উন্নতমানৰ আৰু বিশ্বাসযোগ্য গ্লুক’মিটাৰ ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিছোঁ।
আপুনি তলৰ লিংকৰ পৰা এইবোৰ পোনপটীয়াকৈ ক্ৰয় কৰিব পাৰিব:
Contour Plus Elite: এইটো এটা অতি সহজতে ব্যৱহাৰ কৰিব পৰা যন্ত্ৰ।
👉 [ইয়াত ক্লিক কৰক] https://fktr.in/X6t48XH
Accu-Chek Instant Blood Glucose Monitor: ইয়াৰ ৰিজাল্ট অতি সঠিক আৰু ই বহুত জনপ্ৰিয়।
👉 [ইয়াত ক্লিক কৰক] https://fktr.in/lq5N9qO
“ডায়েবেটিচ সম্পৰ্কে অধিক সবিশেষ আৰু চৰকাৰী নিৰ্দেশনা জানিবলৈ আপুনি ভাৰত চৰকাৰৰ National Health Portal (NHP) ৰ অফিচিয়েল ৱেবছাইটটো চাব
https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/diabetes
সতৰ্কবাণী (Disclaimer) :
এই ব্ল’গটোত দিয়া তথ্যসমূহ কেৱল সাধাৰণ সজাগতা আৰু শিক্ষাৰ উদ্দেশ্যে আগবঢ়োৱা হৈছে। ইয়াক কোনো বিশেষজ্ঞ চিকিৎসকৰ পৰামৰ্শ হিচাপে গণ্য কৰিব নালাগে। প্ৰত্যেক মানুহৰ শৰীৰৰ গঠন আৰু ৰোগৰ ধৰণ বেলেগ বেলেগ হ’ব পাৰে। গতিকে, আপোনাৰ খাদ্য তালিকাত কোনো ডাঙৰ পৰিৱৰ্তন কৰাৰ আগতে বা নতুন কোনো ব্যায়াম আৰম্ভ কৰাৰ পূৰ্বে সদায় এজন চিকিৎসক বা বিশেষজ্ঞৰ পৰামৰ্শ লওক।
ধন্যবাদ,
Smartstudy Team