খাদ্য বিষাক্তকৰণ বৰ্তমান সময়ত আমাৰ জীৱনশৈলী বহুখিনি সলনি হৈছে। কেতিয়াবা বাহিৰৰ অস্বাস্থ্যকৰ খাদ্য খোৱাৰ ফলত বা ঘৰতে খাদ্য সঠিকভাৱে সংৰক্ষণ নকৰাৰ বাবে আমি এক গুৰুতৰ সমস্যাৰ সন্মুখীন হওঁ, যাক সাধাৰণ ভাষাত ‘ফুড পইজনিং’ (Food Poisoning) বা খাদ্য বিষাক্তকৰণ বুলি কোৱা হয়। অশুদ্ধ পানী, দূষিত বেক্টেৰিয়া, ভাইৰাছ বা বিষাক্ত ৰাসায়নিক দ্ৰব্য মিহলি হৈ থকা খাদ্য গ্ৰহণ কৰিলে আমাৰ শৰীৰত বিভিন্ন প্ৰতিক্ৰিয়াৰ সৃষ্টি হয়। ইয়াৰ ফলত পেটৰ বিষ, বমি, Diarrhea আৰু জ্বৰৰ দৰে লক্ষণে দেখা দিয়ে। সময়মতে ইয়াৰ প্ৰতিকাৰ নকৰিলে ই শৰীৰত পানীৰ অভাৱ ঘটাই বিপদ মাতি আনিব পাৰে। সেয়েহে, খাদ্য বিষাক্তকৰণৰ কাৰণ, লক্ষণ আৰু ইয়াৰ পৰা হাত সাৰি থকাৰ উপায়সমূহ জনাটো আমাৰ সকলোৰে বাবে অত্যন্ত প্ৰয়োজনীয়।
খাদ্য বিষাক্তকৰণ (Food Poisoning) কিয় হয় ?
খাদ্য বিষাক্তকৰণ হোৱাৰ মূল কাৰণ হ’ল খাদ্যত থকা অনিষ্টকাৰী বীজাণু। যেতিয়া আমি খোৱা খাদ্যত বেক্টেৰিয়া, ভাইৰাছ বা পৰজীৱী মিহলি হয়, তেতিয়াই শৰীৰত বিষক্ৰিয়াৰ সৃষ্টি হয়। ইয়াৰ প্ৰধান কাৰণসমূহ তলত আলোচনা কৰা হ’ল:
১. বেক্টেৰিয়াৰ প্ৰভাৱ (Bacteria)
খাদ্য বিষাক্তকৰণৰ আটাইতকৈ সাধাৰণ কাৰণ হ’ল বেক্টেৰিয়া। কিছুমান বিশেষ বেক্টেৰিয়াই খাদ্যত বংশবৃদ্ধি কৰি আমাক অসুস্থ কৰি তোলে
Salmonella: বিশেষকৈ আধাসিজা মাংস, কণী বা গাখীৰত পোৱা যায়।
E. coli: ই সাধাৰণতে অশুদ্ধ পানী বা শাক-পাচলিত থাকে।
Listeria: ই ফ্ৰিজত থকা পুৰণি খাদ্য বা কেঁচা গাখীৰত জন্মে।
২. ভাইৰাছৰ সংক্ৰমণ (Viruses)
বেক্টেৰিয়াৰ দৰে কিছুমান ভাইৰাছৰ দ্বাৰাও ফুড পইজনিং হ’ব পাৰে।
Norovirus: ই অতি সোনকালে বিয়পে, বিশেষকৈ যদি খাদ্য প্ৰস্তুত কৰা মানুহজনৰ পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতাৰ অভাব থাকে।
৩. অপৰিষ্কাৰ হাত আৰু পৰিৱেশ
খাদ্য ৰন্ধাৰ আগতে বা খোৱাৰ আগতে হাত ভালদৰে ধুই নোলোৱাটো এটা ডাঙৰ কাৰণ। হাতত থকা লেতেৰা আৰু বীজাণু খাদ্যৰ জৰিয়তে আমাৰ পেটত সোমায়। একেদৰে, লেতেৰা বাচন-বৰ্তনত খাদ্য ৰাখিলেও সংক্ৰমণ হ’ব পাৰে।
৪. খাদ্য সঠিকভাৱে সংৰক্ষণ নকৰা
খাদ্য কেনেকৈ ৰখা হৈছে, সেয়া অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ।
তাপমাত্ৰা: বেছিভাগ বেক্টেৰিয়া ৪°C ৰ পৰা ৬০°C তাপমাত্ৰাত অতি সোনকালে বৃদ্ধি পায়। বহুত সময় ধৰি বাহিৰত খুলি থোৱা খাদ্যত অতি সোনকালে বীজাণুৱে আশ্ৰয় লয়।
সংৰক্ষণৰ পাত্ৰ: প্লাষ্টিকৰ পাত্ৰত বহুত দিনলৈ খাদ্য ৰাখিলে তাত কিছুমান ৰাসায়নিক বিক্ৰিয়া হোৱাৰ সম্ভাৱনা থাকে। সেয়েহে খাদ্য সুৰক্ষিত ৰাখিবলৈ ষ্টীল বা কাঁচৰ পাত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰাটো অধিক নিৰাপদ।
৫. অশুদ্ধ পানী আৰু কেঁচা শাক-পাচলি
পানীৰ পৰা হোৱা ফুড পইজনিং অতি ভয়াৱহ হ’ব পাৰে। যদি পানী ফিল্টাৰ কৰা নহয় বা শাক-পাচলি ভালদৰে ধুই লোৱা নহয়, তেন্তে মাটিত থকা পৰজীৱী আৰু বীজাণু আমাৰ শৰীৰত প্ৰৱেশ কৰে।
মন কৰিবলগীয়া কথা: কেতিয়াবা একেলগে বহুত মানুহে একেখন থালিৰ পৰা বা একেলগে ৰন্ধা খাদ্য খালেও ফুড পইজনিং হ’ব পাৰে (যাক Mass Food Poisoning বোলা হয়)।
অসমত প্ৰায়ে বাতৰি কাকত বা নিউজত দেখিবলৈ পোৱা এই বিশেষ ফুড পইজনিং কাৰণসমূহৰ আঁৰত কিছুমান বৈজ্ঞানিক আৰু ব্যৱহাৰিক কাৰণ থাকে। তলত ইয়াৰ এটা বিশ্লেষণ দিয়া হ’ল:
১. কাঠফুলাৰ পৰা হোৱা বিষক্ৰিয়া (Mushroom Poisoning)
অসমৰ গ্ৰাম্য অঞ্চলত কাঠফুলা খাই অসুস্থ হোৱাৰ বাতৰি প্ৰায়ে পোৱা যায়। ইয়াৰ প্ৰধান কাৰণসমূহ হ’ল বন্য আৰু বিষাক্ত প্ৰজাতি সকলো কাঠফুলা খাব পৰা নহয়। কিছুমান বনৰীয়া কাঠফুলা দেখিবলৈ একে হ’লেও সেইবোৰত ‘Amatoxin’ৰ দৰে মাৰাত্মক বিষ থাকে। যিয়ে লিভাৰ আৰু কিডনী বিকল কৰি পেলাব পাৰে।
চিনাক্তকৰণৰ ভুল: বহু সময়ত অভিজ্ঞ মানুহেও ভুলবশতঃ বিষাক্ত কাঠফুলা সংগ্ৰহ কৰে। ‘গাখীৰতি’ বা ‘গোবৰ কাঠফুলা’ৰ দৰে নাম দিলেও কিছুমানৰ গুণাগুণ ঠাই ভেদে বেলেগ হ’ব পাৰে।
সংৰক্ষণ: ভাল কাঠফুলাও যদি বেছি সময় তিতা অৱস্থাত বা প্লাষ্টিকৰ বেগত থৈ দিয়া হয়, তেন্তে তাত অতি সোনকালে বেক্টেৰিয়াৰ জন্ম হয়।
২. প্ৰসাদৰ পৰা হোৱা বিষক্ৰিয়া (Contaminated Prasads)
ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান বা নামঘৰত প্ৰসাদ খাই বহু লোক একেলগে অসুস্থ হোৱা (Mass Food Poisoning) দেখা যায়
পানীৰ উৎস: প্ৰসাদ প্ৰস্তুত কৰোঁতে বা বুট-মগু ধুবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা পানী যদি বিশুদ্ধ নহয়, তেন্তে গোটেই প্ৰসাদখিনি বিষাক্ত হৈ পৰে।
পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতা: যিসকল লোকে প্ৰসাদ প্ৰস্তুত কৰে, তেওঁলোকৰ হাত বা বাচন-বৰ্তনত যদি বীজাণু থাকে, তেন্তে ই দ্ৰুতগতিত বিয়পে।
সংৰক্ষণ: বৰ্তমান গৰমৰ দিনত দাইল বা খিচিৰি জাতীয় প্ৰসাদ যদি বহুত সময় ধৰি (প্ৰায় ৩-৪ ঘণ্টাৰ ওপৰত) গৰমত ঢাকি ৰখা হয়, তেন্তে তাত ‘Bacillus cereus’ নামৰ বেক্টেৰিয়াৰ জন্ম হয়।
৩. গাখীৰৰ পৰা হোৱা বিষক্ৰিয়া (Milk and Dairy Poisoning) গাখীৰ এবিধ অতি সোনকালে নষ্ট হোৱা খাদ্য।
ভেজাল গাখীৰ: গাখীৰৰ পৰিমাণ বঢ়াবলৈ যদি অশুদ্ধ পানী বা ইউৰিয়াৰ দৰে ৰাসায়নিক দ্ৰব্য মিহলি কৰা হয়, তেন্তে ই বিষক্ৰিয়া ঘটায়।
সঠিক উত্তাপৰ অভাৱ: কেঁচা গাখীৰত ‘Listeria’ বা ‘Salmonella’ৰ দৰে বেক্টেৰিয়া থাকে। গাখীৰ ভালদৰে নিসিজালে বা একেবাৰে গৰম নকৰাকৈ খালে বিপদ হ’ব পাৰে।
সংৰক্ষণৰ ত্ৰুটি: গাখীৰ বা গাখীৰৰ পৰা নিৰ্মিত সামগ্ৰী (যেনে- পনীৰ, দৈত) যদি সঠিক ফ্ৰিজত বা ঠাণ্ডা ঠাইত ৰখা নহয়, তেন্তে ই অতি সোনকালে টেঙা হৈ বিষাক্ত হৈ পৰে।
অসমীয়া সমাজত এটা প্ৰচলিত ধাৰণা আছে যে তিতা আৰু টেঙা একেলগে খালে বা অতিপাত বেছি পৰিমাণে খালে ‘ফুড পইজনিং’ হ’ব পাৰে। ইয়াৰ আঁৰত কিছুমান ঘৰুৱা আৰু বৈজ্ঞানিক কাৰণ আছে
তিতা আৰু টেঙাৰ সংমিশ্ৰণত হোৱা খাদ্য বিষাক্তকৰণ: এক বিশ্লেষণ আমাৰ পৰম্পৰাগত খাদ্যত তিতা (যেনে- তিতা কেৰেলা, পচলা) আৰু টেঙা (যেনে- ঔটেঙা, থেকেৰা) দুয়োৰে গুৰুত্ব আছে। কিন্তু কেতিয়াবা এইবোৰে আমাৰ পেটৰ সমস্যা বা বিষক্ৰিয়াৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে:
১. বিপৰীত ধৰ্মী খাদ্য (Incompatible Foods):
আয়ুৰ্বেদ আৰু আমাৰ পূৰ্বপুৰুষৰ মতে, কিছুমান খাদ্য একেলগে খালে শৰীৰত ‘বিৰুদ্ধ আহাৰ’ৰ সৃষ্টি হয়। তিতা আৰু টেঙা দুয়োটাৰে প্ৰকৃতি বেলেগ।অতিপাত তিতা আহাৰে পাকস্থলীত পাচক ৰসৰ ভাৰসাম্য সলনি কৰিব পাৰে।ইয়াৰ লগত যদি তীব্ৰ টেঙা (Acidity থকা) খাদ্য মিহলি হয়, তেন্তে পেটত গেছ, বমি ভাৱ বা বদহজমৰ সৃষ্টি হয়। বহুতে ইয়াকে ‘ফুড পইজনিং’ বুলি ভাবে।
২. এলকালইড আৰু এচিডৰ বিক্ৰিয়া (Alkaloids & Acids):
তিতা জাতীয় শাক-পাচলিত কিছুমান প্ৰাকৃতিক ‘এলকালইড’ (Alkaloids) থাকে। আনহাতে টেঙা ফলত ‘চাইটিক এচিড’ বা অন্যান্য এচিড থাকে।যদি তিতা বস্তুবিধ (যেনে- বনৰীয়া তিতা কেৰেলা বা কিছুমান বিশেষ তিতা শাক) সঠিকভাৱে ৰন্ধা নহয়, তেন্তে টেঙাৰ লগত বিক্ৰিয়া কৰি ই পেটত বিষ বা পাতল পায়খানাৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে।
৩. অতিমাত্ৰা সেৱন (Overconsumption):
যিকোনো বস্তুৰে অতিমাত্ৰা সেৱন ক্ষতিকাৰক।অতি তিতা: অত্যাধিক তিতা খালে আমাৰ যকৃৎ (Liver) প্ৰভাৱ পৰিব পাৰে।
অতি টেঙা: বেছি টেঙা খালে পেটৰ আলচাৰ বা এচিডিটি বাঢ়ি যায়।যেতিয়া এই দুয়োটা একেলগে খোৱা হয়, তেতিয়া পাকস্থলীৰ আৱৰণ (Stomach lining) সংবেদনশীল হৈ পৰে, যাৰ ফলত মানুহজন অসুস্থ অনুভৱ কৰে।
৪. ৰন্ধন প্ৰণালী আৰু পাত্ৰৰ ভূমিকা: এইটো এটা অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ পইণ্ট। যদি টেঙা বা তিতা বস্তু এলুমিনিয়ামৰ পাত্ৰত বা অস্বাস্থ্যকৰ প্লাষ্টিকৰ পাত্ৰত বহুত সময় ধৰি ৰখা হয়, তেন্তে এচিডৰ বিক্ৰিয়াৰ ফলত খাদ্য বিষাক্ত হৈ পৰে। সেয়েহে সদায় ষ্টীলৰ পাত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰাটো জৰুৰী।
কেৱল তিতা বা টেঙা খালেই ফুড পইজনিং নহয়, কিন্তু যদি সেই খাদ্যবোৰ সঠিকভাৱে পৰিষ্কাৰ কৰা হোৱা নাই বা পুৰণি হৈ গৈছে, তেন্তে বিপদ নিশ্চিত। বিশেষকৈ তিতা আহাৰৰ সৈতে গাখীৰ বা দুগ্ধজাত সামগ্ৰী খোৱাটোৱে অধিক বিষক্ৰিয়াৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে।
খাদ্য বিষাক্তকৰণ বা Food Poisoning-ৰ পৰা হাত সাৰিবলৈ আমাৰ দৈনন্দিন জীৱনত কিছুমান সৰু সৰু সাৱধানতা অৱলম্বন কৰাটো অতি জৰুৰী। ঘৰুৱা পৰিৱেশত আপুনি কেনেকৈ সুৰক্ষিত থাকিব পাৰে, তাৰ কিছুমান কাৰ্যকৰী উপায় তলত দিয়া হ’ল:খাদ্য বিষাক্তকৰণৰ পৰা হাত সাৰিবলৈ ল’বলগীয়া সাৱধানতা
১. পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতা (Cleanliness)হাত ধোৱা:
খাদ্য ৰন্ধাৰ আগতে, পৰিবেশন কৰাৰ আগতে আৰু খোৱাৰ আগতে হাত দুখন চাবোনেৰে ভালদৰে ধুই লব লাগে। বাহিৰৰ পৰা আহি বা পোহনীয়া জন্তু চুই খাদ্য স্পৰ্শ কৰিব নালাগে।
বাচন-বৰ্তন: কেঁচা মাংস বা মাছ কটাৰ পিছত ব্যৱহাৰ কৰা কটাৰী, বৰ্ড (Chopping Board) আৰু বাচনবোৰ গৰম পানী আৰু চাবোনেৰে পৰিষ্কাৰ কৰিব লাগে।
২. খাদ্য সংৰক্ষণৰ সঠিক পদ্ধতি (Safe Storage)
পাত্ৰৰ নিৰ্বাচন: খাদ্য বা খোৱা পানী ৰাখিবলৈ ষ্টীলৰ পাত্ৰ বা কাঁচৰ জাৰ ব্যৱহাৰ কৰাটো আটাইতকৈ নিৰাপদ। প্লাষ্টিকৰ পাত্ৰত বহুত দিনলৈ খাদ্য ৰাখিলে বিষক্ৰিয়া হোৱাৰ সম্ভাৱনা থাকে।
ফ্ৰিজৰ ব্যৱহাৰ: ৰন্ধা খাদ্য বেছি সময় বাহিৰত থৈ নিদিয়াকৈ ফ্ৰিজত থোৱা ভাল। কিন্তু ফ্ৰিজৰ পৰা উলিওৱা খাদ্য পুনৰ গৰম কৰিহে খাব লাগে।
কেঁচা আৰু ৰন্ধা খাদ্য: কেঁচা মাছ-মাংস আৰু ৰন্ধা খাদ্য সদায় পৃথককৈ ৰাখিব লাগে যাতে এটাৰ বীজাণু আনটোলৈ যাব নোৱাৰে।
৩. খাদ্য সঠিকভাৱে ৰন্ধা (Proper Cooking)উচ্চ তাপমাত্ৰা:
বেছিভাগ বীজাণু উচ্চ তাপমাত্ৰাত ধ্বংস হয়। সেয়েহে মাংস, কণী বা গাখীৰ সদায় ভালদৰে সিজাই বা উতলাইহে খাব লাগে। আধাসিজা খাদ্যই সহজে বিষক্ৰিয়া ঘটাব পাৰে।
পানীৰ বিশুদ্ধতা: খোৱা পানী সদায় ফিল্টাৰ কৰা বা ভালদৰে উতলাই ঠাণ্ডা কৰি খাব লাগে। পানীৰ পৰাই সৰ্বাধিক ফুড পইজনিং হোৱা দেখা যায়।
৪. শাক-পাচলি আৰু ফল-মূলৰ ব্যৱহাৰ
বজাৰৰ পৰা অনাৰ পিছত শাক-পাচলি আৰু ফল-মূলবোৰ নিমখ মিহলি পানীত কিছুসময় তিয়াই থৈ ভালদৰে ধুই লব লাগে। ইয়াৰ ফলত তাত থকা কীটনাশক বা বীজাণু আঁতৰি যায়।
৫. খাদ্যৰ সতেজতা পৰীক্ষা কৰা
কোনো খাদ্য খোৱাৰ আগতে তাৰ গোন্ধ বা ৰং সলনি হৈছে নেকি পৰীক্ষা কৰিব লাগে। যদি খাদ্যবিধৰ সোৱাদ অলপ টেঙা বা অস্বাভাৱিক যেন লাগে, তেন্তে তাক নাখাই পেলাই দিয়াটোৱে বুদ্ধিমানৰ কাম।
টেঙা খাদ্য আৰু পাত্ৰৰ নিৰ্বাচন: কাঁচ নে ষ্টীল ?
আমি জানো যে টেঙা ফল বা খাদ্যত প্ৰাকৃতিকভাৱে এচিড (Acid) থাকে। এই এচিডে বিভিন্ন ধাতুৰ সৈতে বিক্ৰিয়া কৰিব পাৰে, যাৰ ফলত খাদ্য বিষাক্ত হোৱাৰ সম্ভাৱনা থাকে।কাঁচৰ পাত্ৰ (Glass Containers) কিয় শ্ৰেষ্ঠ ? কাঁচ হ’ল এটা ‘নন-ৰিয়েক্টিভ’ (Non-reactive) পদাৰ্থ। অৰ্থাৎ, কাঁচৰ সৈতে এচিডৰ কোনো ধৰণৰ ৰাসায়নিক বিক্ৰিয়া নহয়। সেইবাবে টেঙা আচাৰ, নেমুৰ ৰস বা টেঙা জুলীয়া বস্তু বহু সময় ধৰি সংৰক্ষণ কৰিবলৈ কাঁচৰ বটল বা জাৰ আটাইতকৈ নিৰাপদ। ই খাদ্যৰ আচল সোৱাদ আৰু গুণাগুণ অক্ষুণ্ণ ৰাখে।
ষ্টীলৰ পাত্ৰৰ ক্ষেত্ৰত সাৱধানতা: যদিও ষ্টীল এলুমিনিয়াম বা তামৰ তুলনাত বহুত বেছি নিৰাপদ, তথাপিও নিম্নমানৰ ষ্টীলৰ পাত্ৰত অতিমাত্ৰা টেঙা বস্তু বহুত দিন থৈ দিলে কেতিয়াবা ধাতুৰ সোৱাদ পোৱা যায়। অৱশ্যে উচ্চমানৰ ষ্টীল (Food Grade Stainless Steel) ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি, কিন্তু দীৰ্ঘদিনীয়া সংৰক্ষণৰ বাবে সদায় কাঁচকেই অগ্ৰাধিকাৰ দিব লাগে।
বিপদ ক’ত ?
টেঙা বস্তু কেতিয়াও এলুমিনিয়াম, তাম বা পিতলৰ পাত্ৰত ৰাখিব নালাগে। এই ধাতুবোৰৰ সৈতে টেঙাৰ এচিড মিলি ‘মেটালিক পইজনিং’ (Metallic Poisoning) হ’ব পাৰে, যিয়ে লগে লগে ফুড পইজনিং ঘটাব পাৰে। একেদৰে প্লাষ্টিকৰ পাত্ৰতো টেঙা বস্তু ৰাখিলে প্লাষ্টিকৰ ক্ষতিকাৰক কেমিকেল খাদ্যত মিহলি হোৱাৰ ভয় থাকে।
আমাৰ সমাজত বহুতৰে ধাৰণা যে— “আমি ইমান দিনে প্লাষ্টিক ব্যৱহাৰ কৰি আছোঁ, আমাৰচোন একো হোৱা নাই!” বৈজ্ঞানিক আৰু বাস্তৱসন্মত যুক্তি তলত দিয়া ধৰণে দিব পাৰে:”আমাৰ একো হোৱা নাই” —
এই ভ্ৰান্ত ধাৰণাৰ আঁৰৰ সত্যতাযিসকল লোকে ভাবে যে প্লাষ্টিক ব্যৱহাৰ কৰি তেওঁলোকৰ একো হোৱা নাই, তেওঁলোকক বুজাবলৈ এই যুক্তিকেইটা আগবঢ়াব পাৰি:
১. ই এটা ‘ধীৰ বিষ’ (Slow Poisoning)
প্লাষ্টিকে লগে লগে কাৰোবাক অসুস্থ নকৰে। ইয়াৰ ক্ষতিকাৰক ৰাসায়নিক দ্ৰব্যসমূহ (যেনে- BPA আৰু Phthalates) অতি কম পৰিমাণে আমাৰ খাদ্য আৰু পানীৰ লগত মিহলি হৈ শৰীৰত জমা হৈ থাকে। ইয়াৰ প্ৰভাৱ ৫ বা ১০ বছৰৰ পিছতহে গুৰুতৰ বেমাৰ হিচাপে দেখা দিয়ে। সেয়েহে “এতিয়াই একো হোৱা নাই” বুলি কোৱাটো সুৰক্ষিত নহয়।
২. হৰমনৰ ভাৰসাম্যহীনতা (Hormonal Imbalance)
বৰ্তমান সময়ত আমাৰ সমাজত থাইৰয়ড, মধুমেহ (Diabetes), আৰু মহিলাৰ বিভিন্ন হৰমনজনিত সমস্যা বহুত বাঢ়িছে। ইয়াৰ এটা প্ৰধান কাৰণ হ’ল প্লাষ্টিকৰ পাত্ৰত গৰম খাদ্য বা পানী খোৱা। প্লাষ্টিকে আমাৰ শৰীৰৰ এণ্ডোক্ৰাইন চিষ্টেম (Endocrine System) নষ্ট কৰি দিয়ে, যিটো মানুহে সাধাৰণতে ফুড পইজনিং বুলি ধৰিব নোৱাৰে।
৩. মাইক্ৰ’প্লাষ্টিকৰ উপস্থিতি (Microplastics)
শেহতীয়া গৱেষণাত দেখা গৈছে যে মানুহৰ তেজত আৰু আনকি নৱজাতকৰ গাতো মাইক্ৰ’প্লাষ্টিক পোৱা গৈছে। আমি প্লাষ্টিকৰ বটলৰ পৰা পানী খালেও অজানিতে হাজাৰ হাজাৰ প্লাষ্টিকৰ কণা শৰীৰলৈ নি আছোঁ। ইয়াৰ ফলত শৰীৰৰ ৰোগ প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা (Immunity) কমি যায়।
৪. গৰম আৰু টেঙা বস্তুৰ সৈতে বিক্ৰিয়া
যিসকলে কয় “একো হোৱা নাই”, তেওঁলোকে মন কৰা উচিত যে প্লাষ্টিকৰ পাত্ৰত গৰম চাহ, গৰম দাইল বা টেঙা আচাৰ ৰাখিলে প্লাষ্টিক গলিবলৈ আৰম্ভ কৰে (যাক ‘Leaching’ বোলা হয়)। ই খাদ্যৰ সোৱাদ সলনি কৰাৰ লগতে লিভাৰ আৰু কিডনীৰ ক্ষতি কৰে।
৫. আগৰ দিনৰ তুলনাত বেমাৰৰ বৃদ্ধি
আমাৰ ককা-আইতাহঁতে মাটিৰ পাত্ৰ, কাঁহ-পিতল বা ষ্টীল ব্যৱহাৰ কৰিছিল বাবে তেওঁলোক আমাতকৈ বেছি দিনলৈ সুস্থ আছিল। আজিকালি কম বয়সতে মানুহৰ যিমান বেমাৰ হৈছে, তাৰ অন্যতম কাৰণ হ’ল আধুনিক জীৱনশৈলীত প্লাষ্টিকৰ অত্যাধিক প্ৰৱেশ।
সেয়েহে নিজৰ লগতে সন্তানৰ ভৱিষ্যতৰ বাবে আমি সচেতন হোৱাটো প্ৰয়োজন।
স্বাস্থ্যসন্মত জীৱনশৈলীৰ বাবে এক বিনম্ৰ অনুৰোধআমি সকলোৱে জানো যে প্লাষ্টিকৰ ব্যৱহাৰে আমাৰ পৰিৱেশৰ লগতে শৰীৰৰো অপূৰণীয় ক্ষতি কৰে। খাদ্য বিষাক্তকৰণৰ পৰা হাত সাৰিবলৈ আৰু দীৰ্ঘদিন ধৰি সুস্থ হৈ থাকিবলৈ আমি সকলোৱে নিজৰ পাকঘৰত তলত দিয়া পৰিবৰ্তনসমূহ কৰাটো অত্যন্ত প্ৰয়োজনীয়:
পানীৰ বাবে ষ্টীলৰ বটল: প্লাষ্টিকৰ বটলত থকা বিপিএ (BPA) আৰু মাইক্ৰ’প্লাষ্টিকে পানী বিষাক্ত কৰি তোলে। সেয়েহে পানী খাবলৈ সদায় উচ্চমানৰ ষ্টেইনলেচ ষ্টীলৰ বটল (Stainless Steel Bottle) ব্যৱহাৰ কৰক। ই পৰিষ্কাৰ কৰিবলৈ সহজ আৰু সম্পূৰ্ণ নিৰাপদ।
খাদ্য সংৰক্ষণৰ বাবে কাঁচ আৰু ষ্টীল: ৰন্ধা খাদ্য বা অন্যান্য সামগ্ৰী সাঁচি থবলৈ প্লাষ্টিকৰ ডাব্বাৰ সলনি কাঁচৰ পাত্ৰ (Glass Jars) বা ষ্টেইনলেচ ষ্টীলৰ পাত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰক। বিশেষকৈ টেঙা বা গৰম বস্তু কেতিয়াও প্লাষ্টিকত নাৰাখিব।
দীৰ্ঘম্যাদী উপকাৰ: যদিও প্ৰথম অৱস্থাত কাঁচ বা ষ্টীলৰ সামগ্ৰী কিনিবলৈ অলপ খৰচ বেছি যেন লাগে, কিন্তু ইয়াৰ ব্যৱহাৰে আমাক বহুতো ভয়াৱহ বেমাৰৰ পৰা বচাই ৰাখে আৰু আমাৰ পৰিয়ালৰ ভৱিষ্যত সুৰক্ষিত কৰে।
প্লাষ্টিকৰ ক্ষতিকাৰক দিশবোৰৰ বিষয়ে এটা বিতং প্ৰবন্ধ ।
👉 প্লাষ্টিক বটলৰ পানী নে বিষ ? জানক ইয়াৰ বৈজ্ঞানিক সত্য | https://mysmartstudy.co.in/harmful-effects-of-plastic-bottled-water-assamese/
অধিক জানিবলৈ তলৰ লিংকসমূহ চাব পাৰে:
ভাৰত (India – FSSAI): ভাৰত চৰকাৰৰ খাদ্য সুৰক্ষা আৰু মানদণ্ড প্ৰাধিকৰণৰ (FSSAI) অফিচিয়েল গাইডলাইন আৰু খাদ্য সুৰক্ষাৰ নিয়মসমূহ জানিবলৈ
👉 fssai.gov.in – Food Safety in India
বিশ্ব (World – WHO): বিশ্ব স্বাস্থ্য সংস্থাৰ (World Health Organization) মতে বিশ্বজুৰি খাদ্য বিষাক্তকৰণৰ প্ৰভাৱ আৰু ইয়াৰ প্ৰতিৰোধৰ বিশ্বমানৰ তথ্যসমূহৰ বাবে
👉 https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/food-safety
অসম (Assam – NHM): অসম চৰকাৰৰ ৰাষ্ট্ৰীয় স্বাস্থ্য অভিযানৰ (NHM Assam) অধীনত জনস্বাস্থ্য আৰু মহামাৰী ৰোগৰ নিৰ্দেশনা আৰু সতৰ্কবাণীসমূহৰ বাবে
👉 nhm.assam.gov.in – Health Advisory
Disclaimer :
আমি খাদ্য বিষাক্তকৰণ (Food Poisoning) কি হয় আৰু ইয়াৰ পৰা কেনেকৈ সাৱধান হ’ব লাগে, তাৰ ওপৰত এটা বৈজ্ঞানিক প্ৰবন্ধ আপোনালোকক জনাবলৈ চেষ্টা কৰিলোঁ। আমাৰ এয়া এক বিনম্ৰ অনুৰোধ যে যিকোনো অসুস্থতা হ’লে ঘৰুৱা চিকিৎসাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি নাথাকি ততালিকে জিলা চিকিৎসালয় (District Hospital) বা নিকটৱৰ্তী স্বাস্থ্য কেন্দ্ৰলৈ গৈ চিকিৎসা কৰাব লাগে।
ধন্যবাদ
My Smart Study